GOIBURUA





Dotrinaren testua

P. Cristio zraya? 1

R. Bassona2, Joangoicoan graciaz.

P. Cerengatic herraten zu3, bassona, Joangoicoan graciaz?

R. Cerengatic ezpainiz cristio niauren merituen medioez, solo Jesu-Cristoren merituen medioez.

P. Cer dignidade recibicendu guizonac cristio heguiten denean4?

R. Heguiten zu 5 Joangoicoaren seme adauptibo eta Ceruco heredero.

P. Nondic izancinuen cristiotarzun cori?

R. Cristo gure Redentorearenganic.

P. Cer naidu erran cristio?

R. Cristoren guizon edo discipulo.

P. Cer entendacenzu guizon Jesucristoren baitan6?

R. Guizon Jesu-Cristoren fede daucana profesatric7, Bautismo Sanduan recibitric, eta diozu obligatric aren cerbizu sanduan emplegaceco.

P. Zoin da cristioan señalea?

R. Curuce Sandua.

P. Cerengatic?

R. Cerengatic baita Cristo crucificatuaren figura sandua zointan redimitu eta salbatu baizuen mundu8 gucia.

P. Zomat guisatra da curuce cori?

R. Vidatra, Ssauna.

P. Zoin drade?

R. Ceñazea eta santiguacea.

P. Cer da ceñacea?

R. Escuyeco eri veazaz hirur curuceren heguitea: lena vorondean, vigarna agoan, hirurgarna bularretan, minzacengrelaric gure Jaun eta Joangoicoarequin.

P. Ya nola minzacenzren9?

R. Curuce-sanduaren señalearengatic, gure esayetaric libraguizazu Joangoico gurea.

P. Cerengatic heguitenda lemicico curucea borondean?

R. Joangoicoac libraguizan pensamendu gaissto gucietaric.

P. Cerengatic heguitenda vigarna agoan?

R. Joangoicoac libraguizan hiz gaissto gucietaric.

P. Cerengatic heguitenda hirurgarna bularretan?

R. Joangoicoac libraguizan obra eta deseyu gaissto gucietaric.

P. Cer da santiguacea?

R. Escuyeco vi heriez curuce luce baten10 heguitea vorondetic bularrealañot, bularretic ezquerreco soñeguiala, ezquerrecotic escuyecoala, nombracendugularic Trinitateco hirur personac.

P. Ya nola nombracenzun?

R. Aitaren hicenean eta Semearnean eta Espiritu-Sandu Jaunarnean amen, Jesus.

P. Noiz beardu cristioac usatu senalecortaz?

R. Noiz here naiden astenden zomait obra onen heguiten, edo hicusten dugunean guauren buruac zomait tentacio peligro gaisstotan; baya especialqui ogacetic ssaiquicean, ogaceala ecitean, éseric elquicean, elizan sarcean, elizatic elquicean, ssatean, edatean eta berce gañalatico obra on gucietan.

P. Ceren carenberce aldiz11?

R. Cerengatic perseguicen baitie12 gure esayec ordu eta momento guciz.

P. Cer esay dra coyec?

R. Mundua, Demonia eta Araguia.

P. Badua13 curuceac virtuteric esay coyen garaiceco?

R. Bassona.

P. Nondic hizanzuen?

R. Ceren garaitu eta vencitu baituen curucean hilcenean.

P. Curucea adoracenzunean nola herratenzu?

R. Adora eta benedicacen citut14 Cristo gure Redentorea, zure pasioa dela medioz, zointan redimitu eta salbatu baizuen mundu gucia.

P. Cer gueiago?

R. Adora eta benedicacencitut Curuce Sandua zointan hizain baicen curucificatric gure Redentorea.

P. Cristioa husu eta arracioala elduz gueroz zomat gauza dago ssaquitra obligatric?

R. Laur, Ssauna.

P. Zoin drade?

R. Lena, ssaquin cer beardan ginesi; vigarna, cer veardugun otoi heguin; hirurgarna, cer veardugun obratu eta laurgarna, ssaquin cer veardugun redimitu.

P. Nola ssaquinendugu cer beardugun ginessi?

R. Dazquigularic Aita gurea eta berce gañalatico oracio guciac.

P. Nola ssaquinendugu cer beardugun obratu?

R. Dazquigularic Joangoicoaren legue sanduco mandamentuac, Elizaco borzac eta obra misericordiazcoac.

P. Nola ssaquinen dugu15 cer beardugun recibitu?

R. Dazquigularic Elizaco zazpi sacramentuac.

P. Zomat parte tu Doctrina Sanduac?

R. Laur, baitrade: Credo16 , Aitagurea, Mandamentuac eta Sacramentuac.

P. Norc erran zuen Credo?

R. Apostolo Sanduec.

P. Cendaco?

R. Guri fedearen eracusteco.

P. Guc cendaco erraten du17?

R. Cristioec tugun18 fedeconen comfesaceco eta profesaceco.

P. Cer da fedea?

R. Gauza hicusi eztugunaren ginestea.

P. Hicusicinuena Jesu-Cristo sorcen?

R. Echauna .

P. Ylcen edo ceruetra higaten?

R. Echauna19.

P. Ginestenzua?

R. Bassona.

P. Cerengatic ginestenzu?

R. Cerengatic Jangoicoac cala rebelatu baizuen Eliza-Ama Sanduari eta Eliza-Ama Sanduac guri cala eracusten baitaucu.

P. Cer gauza ginestenzu zuc cristio vezala?

R. Eliza-Ama Sanduac dauzcanac eta guc cristio bezala ginestentugunac.

P. Cer gauza ginestenzu zuc eta Eliza-Ama Sanduac?

R. Principalqui Articulo fedezcoac, Credoan contenitric daudena vezala.

P. Cer gauza dra Articulo fedezcoac?

R. Zu gure fedearen misterio principalenac20.

P. Cendaco dra Articulo fedezcoac?

R. Guri noticia distinto claro baten emateco, gure Jaun eta Jangoicoa, Jesu-Cristo gure Redentorea.

P. Nor da Jangoicoa?

R. Zu gauza bat cain excelenteric, guc erran eta pensadroqueguna beño andiago, Jaun bat infinitoqui onic, poderoso, sabio, justo, principio eta fin gauza guciena.

P. Nor da Trinitate Sandua?

R. Jangoicoa bera, Aita, Semea eta Espiritu Sandu Jauna, hirur persona realqui distintoric eta Jangoico bat vera berdaderoric.

P. Aita Jangoico daya?

R. Baissona.

P. Semea?

R. Baissona.

P. Espiritu-Sandu Jauna Jangoico daya?

R. Baissona.

P. Draya hirur Jangoico?

R. Echaura, hirur persona distintoric eta Jangoico bat bera berdaderoric.

P. Aita Semea daya?

R. Echauna.

P. Espiritu-Sandu Jauna daya Aita edo Semea?

R. Echauna. Cerengatic hirur personac baitra distinto eta Jangoico bat bera verdaderoric.

P. Nola da Jangoico guciz poderoso?

R. Ceren bere poder andicartaz drozquela gauza guciac, ezpaita gauza imposibleric, aren digna Magestadean heguin eztroquenic.

P. Nola da Creazale?

R. Ceren criatu baiztuen gauza guciac ez deustaric.

P. Nola da Salbazale?

R. Cerengatic ematen baitu bere gracia sandua eta vecatuac parcacen.

P. Nola da Glorificazale?

R. Cerengatic ematenbaitu bere gloria sandua, aren gracian perseberacen dien gucier.

P. Vadua Jangoicoac21 figura corporalic gu22 bezala?

R. Jangoico bezala23 echauna, cerengatic baita espiritu puro; baya guizon bezala bassona.

P. Trinitateco hirur personetaric zoin heguincen guizon?

R. Vigarna, baita Semea.

P. Aita heguincena guizon?

R. Echauna.

P. Espiritu-Sandu Jauna heguincena guizon?

R. Echauna.

P. Bada, nor heguincen guizon?

R. Vigarna, baita Semea, zoin guizon heguinic deacen24 baita Jesu-Cristo.

P. Bada, norda Jesu-Cristo?

R. Zu Jangoico viciaren Seme, zoin guizon heguin baicen gure redimiceco, viciceco eta exemplo emateco.

P. Cer naidu erran Jesus?

R. Salbazalea.

P. Cetaric salbatu guinzan?

R. Gure becatutic eta Demonioaren cautiberiotic.

P. Cer naydu erran Cristo?

R. Ungitua.

P. Certaric25 hizan cen ungitric?

R. Espiritu-Sanduaren donez eta bere odol precioso cartaz.

P. Nola hizancen (Jesu Cristo) concebitric eta sortric Amaberginaganic?

R. Obracenzuelaric Jangoicoac sobre-natural eta milagrosoqui.

P. Amavergina hizancena beti vici virgen?

R. Beti, perpetuo.

P. Cerengatic nai hizanzuen il curucean?

R. Gure ilcetic eta becatutic libraceagatic.

P. Jesu-Cristo il eta nora26 saunsi cen?

R. Limboála, canzauden arima justuen elquizra.

P. Nola saunsicen?

R. Hunitric divinidadearequin.

P. Corpuza nola guelditucen curucean?

R. Unitric divinidade berarequin.

P. Nola resucitatucen hil eta hirurgarren hegunean?

R. Corpuz eta arimacurac ssuntacenzrelaric alcarrequin ez berriz hilzra hizulceco.

P. Nola higancen Ceruetrá?

R. Bere virtute propioz, hiyoren asistenciaric bague27.
Nola dago eseriric bere Aita eternoaren escuyeco aldean?
Jangoico vezala, duelaric higual gloria Aita eta Espiritu Sandu Jaunarequin, eta guizon bezala, berce gañalatico criaturaguciec beño gueyago.

P. Noiz ssinenda hilen eta vicien juzgazra?

R. Munduaren azquen hegunean.

P. Orduan veardugua guciec hizan resucitatric?

R. Baissona, horay tugun corpuz eta arima verequin.

P. Cer ginestenzu Sanduen Comunioan?

R. Cristio fiel guciec diela parte bata bercearen obra onetan, cala nola hizanic corpuz baten miembroac, zoin baita Eliza.

P. Bada, nor da Elizara?

R. Cristio fiel gucien unione hedo congregacioa, zoinen burua baita Aita Sandua.

P. Nor da Aita Sandua?

R. Zu Romaco Vicario Cristorena, zoini baigaude obligatric lurrean guciac obedecizra.

P. Ginestenzua, Credoaz edo Articulo fedezcoez landa, verce ganalatico gauzaric?

R. Bassona, Escritura Sagradetan dauden guciac eta gure Jaunac gauza rebelatuztuen guciac.

P. Cer gauza dra coyec?

R. Ssauna niri eztaztazula galdin. Ni nizu ignorante bat, Eliza Ama Sanduac diauzcazu Doctoreac vertaco recibitric, zoinnec ssaquinen baitie respondacen.

Doctrina Sanduco vigarren partea, vaita Aitagurea.

P. Norc herranzuen Aitagurea?

R. Jesu-Cristoc vere ago sanduaz.

P. Cendaco?

R. Guri oracio, otoy heguiten eracusteco.

P. Cer da oracio, otoy heguitea?

R. Jangoicoari viozaren goiticia mersede eta favore galditeco humildade eta confianza andi batequin.

P. Aitagurea herratenzunean norequin minzozra?

R. Gure Jaun eta Jangoicoarequin.

P. Non dago Jangoicoa?

R. Lecu gucietan, vaya especialqui Ceruan eta aldareco S<antisi>mo S<acramento>an.

P. Horacio guzietaric zoin da obenena?

R. Aitagurea.

P. Cerengatic?

R. Ceren Jesu-Cristoc herran baizuen vere hago sanduaz.

P. Cerengatic gueyago?

R. Cerengatic baititu zazpi peticio caritatean fundatric.

P. Zoin da lena?

R. Santificabedi zure igcena.

P. Cer ec escacenzu gure Jaunari peticiocontan?

R. Jangoicoaren nombre sandua hizandaila santificatric, onratric eta alabatric mundu gucitic.

P. Zoin da vigarna?

R. Ssin bedi zure reinoa guregana.

P. Cer escacen zu peticio contan?

R. Jangoicoac reina dezan gure arimetan, gracia eta vercean dugula gloria sandua.

P. Zoin da hirurgarna?

R. Heguin bedi zure borondatea Ceruan bezala lurrean here.

P. Cer escacenzu peticio contan?

R. Jangoicoaren vorondate sandua heguinzagula queben lurrean gaudenec, cala nola heguiten vaitie Ceruan justo eta bienaventuratu guciec.

P. Zoin da laurgarna?

R. Zuc heguzu hegunorozco28 hoguia.

P. Cer escacenzu gure Jaunari peticiocontan?

R. Jangoicoac emandazaicula hegunorozco corpuzaren sustento comenidena, arimaren gracia eta sacramentu.

P. Zoin da vorzgarna?

R. Parcadrazaizcuzu gure zorrac cala nola parcacen baitrauztegu guc zorguitiener.

P. Cer escacenzu, peticio contan?

R. Jangoicoac parca drazaizcula guri gure becatuac, cala nola guc parcacen baitroztegu29 guc zor eta hagrabiatu guitiener.

P. Zoin da seigarna?

R. Ezguizazula heuci tentacioan herorzra.

P. Cer escacenzu peticiocontan?

R. Jangoicoac ez guizala heuci30 tentacioan herorzra ez consentizra, ceren Demonioa baitago procuracen nondic hegozaracien guituen becatuan.

P. Zoin da zazpigarna?

R. Baizic libraguizazu gaiz gucietaric. Amen, Jesus.

P. Cer escacenzu gure Jaunari peticio contan?

R. Jangoicoac libraguizala gaiz espiritual eta corporaletaric.

P. Cerengatic herratenzu lemicicoric Aitagurea Ceruetan zaudena?

R. Jangoicoari viozaren goiticea mersede eta favore galditeco humildade eta confianza andi batequin.

P. Azquen hiz añadicen den carec, cer naydu herran?

R. Amen, cala hizandaila.

P. Cer oracio herratenzu pricipialqui Maria S<anti>s<i>mari31?

R. Avemaria eta Salvea.

P. Norc herranzuen Avemaria?

R. Ainguiru S<a>n Gabrielec.

P. Noiz?

R. Amaverginaren salutazra, mundu contra ssincenean.

P. Norc herranzuen Salvea?

R. Eliza Ama Sanduac diaucazu bertaco recibitric.

P. Cendaco?

R. Guc Amaverginari mersede eta fabore galditeco, humildade eta confianza andi batequin.

P. Avemaria hedo Salbea herratenzunean norequin minzozra?

R. Amaverginarequin.

P. Nor da Amavergina?

R. Zu andre heder bat, virtutez eta graciaz veteric, zoin baitago Ceruetan gozacen Jangoicoaren conpañan.

P. Aldaren dagoncura nor da?

R. Cerucoaren imagen hedo semejanza bat, Cerucoaz oritric heguindazogun otoy hedo reverencia.

P. Heguin beardugua verce gañalatico Sandu edo imagener otoy edo reverencia?

R. Bassona, guauren medianerobezala.

P. Cer gauza dra Ainguiruac?

R. Zu espiritu bienaventuratu bazu, zoin baitaude Ceruetan gozacen Jangoicoaren compañan.

P. Norc criatuztuen Ainguiruac?

R. Jangoicoac.

P. Cendaco?

R. Beti alabaceco eta beti benedicaceco.

P. Cendaco gueyago?

R. Aren ministrovezala, Elizaren gobernaceco eta guizonaren guardaceco.

P. Guisacortan, vazua zuc zuauren Aingru guardazcoa?

R. Bassona, nic norea eta bapanac berea.

P. Hegunoro bearzua encomendatu?

R. Bassona.

Doctrina Sanduco hirurgarren partea, vaitra mandamentuac.

P. Zoin da Jangoicoaren Legue Sanduco lemicico mandamentua?

R. Jangoicoa ora eta oneszagula gauza guciac beño gueyago.

P. Norc Jangoicoa onestendu?

R. Haren mandamentu sanduac guardacentuenac eta gauza batengatic crebantacen32 eztuenac.

P. Cer da Jangoicoaren honestea gauza guciac beño gueyago?

R. Lenago nayago galdu munducontaco gauzaguciac hecic aren digna Magestadea ofenditu.

P. Cetra gueyago obligacenguitu mandamentu conec?

R. Haren beraren adorazra corpuz eta arimatan, ginestendugularic eta esperacendugularic fede vici batean.

P. Norc heguitendu becatu mandamentu conen contra?

R. Adoracenduenac, ginestenduenac ydolo édo jangoico falsuetan.

P. Norc gueyago?

R. Ginestenduenac hagüerotan hedo husacenduenac hechicerietan hedo zomait gauza superticiotan.

P. Zoin da vigarna?

R. Juramento falsuric ez banoric heguin hezagula.

P. Norc heguitendu juramentu falsu mandamentu conen contra?

R. Heguitenduenac heguiaric bague, justiciaric bague eta necesidaderic vague.

P. Daya becatu juramentu falsu heguitea criaturen gañan?

R. Bassona, ceren criatura carec heguitenbaitu Creazalearen gañan.

P. Cer remedio da juramentu falsu ez heguiteco?

R. Hacostumbracendelaric herratea ezari ez, bayari bay, Cristoc heracustendaucuna bezala.

P. Zoin da hirurgarna?

R. Higandeac eta sseyac santificazquigula.

P. Norc sseyac eta higandeac santificacentu?

R. Ssei eta higandetaric meza entero enzutenduenac, lanic heguiten eztuenac, non ezten gauza gutia eta cura necesario.

P. Zoin da laurgarna?

R. Aita eta amac, guaur veño zarragoac, Elizaco ministroac honra eta respetazquigula.

P. Norc aita eta amac honracentu?

R. Aita eta amac honracentuenac, hobedecicentuenac, socorracentuenac33 eta reberenziacentuenac, delaric cierto edo certaz.

P. Nor dago obligatric aita eta amez landa obedecizra?

R. Guaur beño zarragoac hadinean, dignidadean eta gobernuan.

P. Zoin da vorzgarna?

R. Hior ezagula hil eta ez hilzra desea.

P. Cer manacenguitu gure Jaunac mandamentu contan?

R. Hior ezagula il ez ilzra desea, ez pensamenduz, obraz eta ez deseyoz.

P. Zoin da seigarna?

R. Luxuriazco becatutic apartatric hizanguitela.

P. Cer manacenguitu gure Jaunac mandamentu contan?

R. Hizanguitela ssau casto, hiczez34 , pensamenduz, obraz eta deseyuz.

P. Zoin da zazpigarna?

R. Bercen gauzaric hebas ezagula.

P. Cer manacenguitu mandamentucontan?

R. Bercen gauzaric hebas ezagula, artu badugu hizulzagula, zor badugu pagazagula cura edo caren balioa, hizuliartio eztela becatu parcacen.

P. Zoinda zorcigarna?

R. Hiori falsu testimonioric erachiqui ezagula, ez cain guti guezurric herran.

P. Cer manacenguitu gure Jaunac mandamentu contan?

R. Hezagula ausentedagona murmura, ez ligeroqui juzga, ez herran ez henzun proximo lagunaren defectoac.

P. Norc crebantacendu mandamentu conen contra?

R. Arracioaren contra juzgacenduenac, infamacenduenac, descubricenduenac proximo lagunaren defectoac.

P. Zoin da bedracigarna?

R. Vercen guizonac, bercen hemaztea vecatu heguiteco desea ezagula.

P. Cer manacenguitu gure Jaunac mandamentu contan?

R. Cori zu vercen guizonaren, vercen hemaztearen deseyua, ameticen baitu vecatua vorontatez.

P. Zoin da amargarna?

R. Bercen haciendaric desordenatuqui desea hezagula.

P. Cer manacenguitu gure Jaunac mandamentu contan?

R. Bercen haciendaric desordenatuqui35 desea ezagula, Jangoicoac ematen daucunarequin contentaguitela.

P. Zoin da Doctrina Sanduco laurgarren partea?

R. Sacramentuac.

P. Norc hinstituituztuen Sacramentuac?

R. Jesu-Cristoc.

P. Cendaco?

R. Guri emateco gracia eta virtute.

P. Cer gauza dra Sacramentuac?

R. Zu señale sensible esteriore bazu zoin gure Jaun Jesu-Cristoc hinstituitu baiztuen guri emateco gracia eta virtute.

P. Cer gauza da graciara?

R. Zu arimaren vici hedo divinidade hizate bat zoinen36 medioz heguiten baita guizona Jangoicoaren seme adoptibo eta Ceruco heredero.

P. Cer virtute ematendie Sacramentuec graciarequin batean?

R. Aniz virtute, baya especialqui hirur teologalac.

P. Zoin drade?

R. Fedea, Esperanza eta Caritatea.

P. Cer da Fedea?

R. Gauza hicusi eztugunaren ginestea.

P. Cer da Esperanzara?

R. Jangoicoaren baitan esperanza hizatea emaendaucula graciara eta gloria sandua, guauren obra onac drelaric mediante.

P. Cer da Caritatea?

R. Jangoicoaren honestea verce gañalatico gauza guciac beño gueyago, eta guiauren proximo laguna guauren burua bezala Jangoicoagatic hones zagula.

P. Cerendaco dago hinstituitric Sacramentu Bautismozcoa?

R. Becatu originalaren parcaceco eta berce cernaiden erdetenden batiacen denaren baitan.

P. Cer da becatu originala?

R. Gurequin sorcendencura heredatric gure lemicico aita eta ama Adan eta Evarenganic.

P. Daya mortal?

R. Bassona.

P. Guc heguinic?

R. Echauna, heredatric gure lemicico aita eta amarenganic37.

P. Cerengatic da mortal?

R. Ceren pribacen baitu Cerutic.

P. Cenrendaco dago hinstituitric Confirmaciozcoa?

R. Confirmaceco eta fortaleciceco38 Bautismo Sanduan recibituguinuen fedearendaco.

P. Cerendaco dago hinstituitric Penitenciazcoa39?

R. Batiatuz gueroz heguintugun vecatu gucien parcaceco.

P. Cer vecatu dra coyec?

R. Aniz vecatu, baya principalqui40 mortalac eta venialac.

P. Cer da vecatu mortala?

R. Zu herratea, heguitea, pensacea edo deseacea zomait gauza gaisto, grabe Jangoicoaren leguearen contra.

P. Cerengatic deacenda41 mortal?

R. Ceren hilcenzu heguitenduen arima cura, quencen diacozu graciara42, graciara baita arimaren vicia.

P. Zomat partetu Sacramentu Penitenciazcoac becatu mortalaren parcaceco?

R. Hirur.

P. Zoin drade?

R. Lena, contricio viocezcoa; vigarna, agozco confesioa; eta hirurgarna, obra satisfaciozcoa.

P. Cristio bat herorcendenean becatu mortalean dagoa obligatric bereála comfesazra43?

R. Honzinuque; baya ezu necesario.

P. Bada, cer heguinbeardu?

R. Hedoqui dolore berdadero viocezco bat heguiten duelaric proposito verdadero bat, ez berricic44 becaturic heguiteco eta Eliza Ama Sanduac manacenduenean bereala confesaceco.

P. Cer da becatu veniala?

R. Zu herratea, heguitea, pensacea edo deseacea zomait gauza gaisto Jangoicoaren leguearen contra materia levean.

P. Cerengatic herraten da leve?

R. Cerengatic guizona errazqui erorcen baita, eta errazqui parcacen.

P. Zomat medioz parcacen da becatu beniala?

R. Vedraciz.

P. Zoin drade?

R. Lena, meza enzuteagatic. Vigarna, confesaceagatic. Hirurgarna, comecaceagatic. Laurgarna, Obispo Ssaunaren benedizioagatic 45. Borzgarna, hur benedicatu sanduaren arceagatic. Seigarna, hogui benedicatu sanduaren ssateagatic. Zazpigarna, Paternosterraren erzaceagatic. Zorcigarna, Predicu Sanduaren enzuteagatic. Bedracigarna, bularrer golpe emateagatic, escacendelaric Jangoicoari perdon.

P. Cerendaco dago hinstituitric Sacramentu Comecadrazcoa?

R. Dignoqui herrecibicen dugularic hizandadien gure arimaren mantenamentua, aumentazan graciara, graciara baita arimaren vicia.

P. Comecazra fatenzrenean nor recibicenzu?

R. Jesu-Cristoren Corpuz Santisimo cura, Jangoico eta guizon bezala cain real eta berdaderoqui nola baitago Ceruan eta aldareco S<acramen>tu S<antisi>moan.

P. Cerendaco dago46 hinstituitric Sacram<en>tu Oliadrazcoa?

R. Hirur gauzataco.

P. Zoin drade?

R. Lena, guiauren tembran heguintugun becatu, reliquia, mancha gucien ssauceco. Vigarna, emateco arimari esfuerzo Demonioac erauguicen dauzcun tentacio, peligro gaisto cayen gucien garaiceco. Hirurgarna, candic alcina corpuzari hemateco osasuna comeni balima.

P. Cerendaco dago hinstituitric S<acra>m<en>tu Ordenezcoa?

R. Ordenaceco eta consagraceco Elizaco digno ministroac, zoin baitrade sacerdoteac, diaconoac eta subdiaconoac, zoinec aministracen baite Eliza oficio divinoac.

P. Matrimoniozcoa?

R. Casaceco eta casatuer emateco gracia, vicidrelaric alcarren artean ongui, Jangoicoaren veldurraren pean hizanzquien beren humeac Cerualaco47. Amen, Jesus.

P. Cer da Sobervia?

R. Zu apetito desordenatu bat berceac beño gueyago nayago48 hizatea.

P. Cer da Avaricia?

R. Zu apetito desordenatu bat acienda aniz deseacea.

P. Cer da Lujuria?

R. Zu apetito desordenatu bat araguiaren delito.

P. Cer da Ira?

R. Zu apetito desordenatu bat vengacea guauren progimo lagunaren contra.

P. Cer da Gula?

R. Sobra ssatea, edo hedatea bear beño gueyago.

P. Cer da Embidia?

R. Envidia edoquicea bercen gaucez.

P. Cer da Pereza?

R. Zu pereza bat Jangoicoaren gaucetan.

Siguen las bienaventuranzas con sus peticiones.

Bienaventuranzac diczu zorzi49.

Doctrina Sanduco oracioac.

Aita gureá Ceruetan zaudena, santificabedi zure igcena, ssinbedi zure reinoa guregana, heguinbedi zure borondatea Ceruan bezala lurrean ere, zuc heguzu53 hegunorozco hoguia, parcadrazaizcuzu guere zorrac cala nola guc54 parcacen baitrauztegu gu zorguitiener, ezguizatzula55 euci tentacioan erorzra, baicic libraguizazu gaiz gucietaric. Amen, Jesus.
Jangoicoac salvazala Maria, graciaz betea, Jauna diozu zurequin, eta benedicatu cirade hemazte gucien artean eta benedicatu duzu zure56 sabeleco frutu benedicatua. Amen, Jesus. Santa Maria Jangoicoaren Ama, zuc otoy heguinzazu gu becatariengatic, oray eta beti gure hilzraco orduan. Amen, Jesus.
Ginestenzut Jangoico Aita guciz Poderosoaren, Ceruaren, lurraren, Criazalearen baitan, Jesu-Cristo aren Seme bacochan, gure Jaunaren baitan, zoin hizan baicen concebitric Espiritu Sandu Jaunaren obraz; sortucinuen Amaverginaganic, higarecizun pasio dolorezco Poncio Pilato juezaren pean, hizancinuen crucificatric, hilic eta orzric, saunshicinuen limboetra, hil eta hirurgarren hegunean resucitatucinuen hil gucien artetic, higancinuen Ceruetra eta diozu éseriric bere Aita Eternoaren escuyeco aldean, nondic ssinen baita hilen eta vicien juzgazra; gueyago ginestacenzut Espiritu Sandu Jaunaren baitan, Eliza Ama Sandu Catolicoan, sanduen comunioan, becatuen parcacioan, araguiaren resurreccioan, vicice seculacoan. Amen, Jesus.
Joangoicoac salvacizala Reina, misericordiaren Ama, vicice, dulzura eta gure esperanzara, Joangoicoac salvacizala. Zure deyez gaude Evaren hume desterratuc57 , zuri gaude suspiroz, hayeyez, neyarrez58 valle nearrezco contan; ea vada, gure abogada, zuc hizuldizazu guregana zure begui misericordioso-coyec destierro contraz gueroz, eracusi dazaicuzu Jesus, zure sabeleco fructu59 benedicatua. Ó Clementisima! Ó Piadosa! Ó Dulce Virgina Maria, Joangoico60 Omnipotentearen Ama Sandua, zuc otoy heguinzazu guregatic, hizanguiten digna Jesu-Cristoren prómesa sanduen alcanzaceco. Amen, Jesus.

Joangoicoaren Legue Sanduco Mandamentuac diczu amar.

Len61 hirurac pertenecicenciazco Jangoicoaren honra eta amorioari, eta berce zazpiac progimo lagunaren provechuari.
Amar mandamentu sandu cuec encerracenzu vidatra: lena, gure Ceruetaco Jauna ora eta honeszagula berce gauza guciac beño gueyago; vigarna, guauren proximo laguna guauren burua bezala honeszagula Joangoicoagatic. Amen, Jesus.

Articulo fedezcoac diczu amalaur.

Len zazpiac, divinidade sanduarnac; verce zazpiac, Jesu-Cristoren humanidade sanduarnac. Divinidade sanduari pertenecicenzaizconac diczu qüec:
Verce zazpiac, Jesu-Cristoren humanidade sanduarnac, diczu qüec:

Elizaco mandamentuac diczu vorz.

Obra misericordiazcoac diczu amalaur.

Len zazpiac espiritualac, berce zazpiac corporalac.
Espiritualac diczu cuec:
Verce zazpiac, corporalac, diczu cuec:

Elizaco Sacramentuac diczu zazpi.

Becatu mortalac diczu zazpi.

Zazpi vicio cuen contra diczu zazpi virtute.

Arimaren essayac diczu hirur.

Lena, Mundua. Vigarna, Demonioa. Hirurgarna, Araguia. Amen, Jesus.

Virtute teologalac diczu hirur.

Fedea, Esperanza eta Caritatea.

Virtute cardinalac diczu laur.

Amen, Jesus.

Sentido corporalac diczu vorz.

Amen, Jesus.

Espiritu Sandu Jaunaren donac diczu zazpi.

Espiritu Sandu Jaunaren fructuac.

Amen, Jesus.
Ni, Becataria, confesacen naizquizu, Jangoico guciz Poderosoari, Anderdena71 Maria veti Virginari, San Miguel Arcangelari, S<a>n Juan Bautistari, S<a>n Pedrori eta S<a>n Pablori, Apostólo gucier, S<a>n Vicente gure Patron gloriosoari, verce gañalatico Paradisoan diren Sandu eta Sanda gucier ceren72 zuri, éne Aita espirituala, ceren heguinbaitud aniz becatu pensamenduz, hicez, obraz eta deseyuz; Jauna, dizut culpa, Jauna, dizut culpa, Jauna, dizut culpa guciz andia, correngatic niozu beti, Anderdena Maria beti Virginari, San Mig<ue>l Arcangelari, San Juan Bautistari, S<a>n Pedrori eta S<a>n Pablori, Apostolo gucier, San Vicente gure Patron gloriosoari, verce gañalataco Paradisoan diren Sandu eta Sanda gucier ceren zuri, ene Aita espiritualari, daguizuna73 otoy nitaz eta ene becatuez Jangoico guciz Poderosoari. Amen, Jesus.
Jesu-Cristo ene Jauna, Juangoico74 eta guizon heguiazcoa, Aita ene vioceco maitea, ene Criazalea eta ene Redimizalea, hizanizu75 nor baicirade, carengatic honestencitut gauza guciac beño gueyago. Jauna, dizut pesare nore vioz guciaz zure ofendituaz; proponicenzut firmequi, ez berriz zure ofendiceco, ofendicetic apartaceco, ocasio dudanean comfesaceco, nore Aita comfesoreac ematendadan penitenciaren cumpliceco; ofrecicenzut nore vicia, obrac eta travajuac, suplicacen naizquizuna bezala misericordia guciz ándia Jesu-Cristoren meressimentuengatic, hissurizuen hodol preciosisimo harengatic, padecituzuen dolore tormentuengatic, vicia emanzuenagatic; emandaztazu gracia emendaceco, perseberaceco zure cervizu sanduan hilartio emplegaceco. Amen, Jesus76.

Doctrina Sandua encerracenzu laur partetan.

P. Zoin da lena?

R. Credoa.

P. Cer eracustendaucu Doctrina Sanduen lemizico parteac?

R. Ssaquin cer beardren77 ginessi.

P. Cer virtuterequin ginestendugu?

R. Fedearequin.

P. Cer da fedea?

R. Gauza hicusi eztugunaren ginestea.

P. Zomat maneratan da fedea?

R. Vidatan.

P. Zoin drade?

R. Fede divinoa eta fede humanoa.

P. Cer da fede humanoa?

R. Guizonac herratenduenaren ginestea.

P. Cer da fede divinoa?

R. Juangoicoac herratenduenaren ginestea.

P. Vi fede coitaric zoin da ciertoena?

R. Juangoycoac erratendaucuna.

P. Cerengatic?

R. Cerengatic Juangoycoac herratendaucuna espaitaique falta, eta guizonac herratenduena bay.

P. Cerengatic eztaique falta Juangoicoac herratenduena eta guizonac herratenduena bay?

R. Cerengatic eztaique Juangoicoac herratenduena falta── ezpaitaique engaña, eta guizona bay──

P. Cerengatic eztaique Juangoicoa engaña?

R. Cerengatic baita infinitoqui sábio.

P. Hengaña doquea Juangoicoac?

R. Hechauna78 .

P. Cerengatic?

R. Cerengatic baita infinitoqui honic79 .

P. Badua Juangoicoac corpucic?

R. Hechauna.

P. Badua beguiric?

R. Hechauna.

P. Hicustendua?

R. Bassona.

P. Certaz hicustendu?

R. Bere entendamentu80 divinoaz.

P. Badua escuric?

R. Hechauna.

P. Certaz heguintu mundu contaco eta berceco gauza guciac?

R. Bere poder81 andicartaz.

P. Badua arimaric?

R. Hechauna.

P. Cerengatic?

R. Cerengatic arimara baita criatric, eta Juangoicoa Criazale.

P. Nor da Juangoicoa?

R. Zu gauza bat cain erscelenteric82 , admirableric, guc erran eta pensadroqueguna beño andiago; Jaun bat infinotoqui honic poderoso, sábio, justo, principio eta fin gauza guciena.

P. Zomat naturaleza tu Juangoicoac?

R. Bat, Ssauna.

P. Zomat entendamentu?

R. Bat.

P. Zomat vorondate?

R. Bat, Ssauna; divina.

P. Zomat memoria?

R. Batrez, Ssauna.

P. Cerengatic eztu memoriaric?

R. Cerengatic memoriara baita gauza higariez horiceco, eta Juangoicoarendaco ezpaita gauza higareric, guciac baitauzca presente bere entendamentu divinoaz.

P. Zomat persona tu Juangoicoac?

R. Hirur.

P. Zoin drade?

R. Aita, Semea eta Espiritu Sandu Jauna, hirur persona distintoric eta Juangoico bat bera berdaderoric.

P. Aita Juangoicodaya?

R. Bassona.

P. Semea?

R. Bassona.

P. Espiritu Sandu Jauna?

R. Bassona.

P. Hirur Juangoicodraya?

R. Hechauna, aunque hirur persona hizanic ere hirurec dicie naturaleza, esenciea divino bat.

P. Aita Semea daya?

R. Hechauna.

P. Semea daya Espiritu Sandu Jauna?

R. Hechauna.

P. Espiritu Sandu Jauna daya Aita, edo Semea?

R. Hechauna.

P. Aitaren naturalezara daya Semearen eta Espiritu Sandu Jaunarena?

R. Bassona, hirurec dicie bat.

P. Norenganic procedicendu Aitac83?

R. Hiorenganic, cerengatic baita gauza gucien principioa84 .

P. Norenganic procedicendu Semeac?

R. Aitaren entendamentutic.

P. Norenganic procecedicendu Espiritu Sandu Jaunac?

R. Aitaren eta Semearen vorondatetic.

P. Cer atribuyic enzayo85 Aitari?

R. Podera.

P. Eta Semeari?

R. Sabiduriara.

P. Eta Espiritu Sandu Jaunari?

R. Amorioa.

P. Credoan cerendaco erratendugu, ginestenzut Juangoico Aita86 guciz Poderosoaren baitan?

R. Gineszagula87 Trinitateco lemicico personara dela Aita, drozquela gauza guciac.

P. Heguindoquea Juangoicoac becaturic?

R. Hechauna.

P. Ildaiquea?

R. Hechauna.

P. Cerengatic?

R. Ilcea eta becatu heguitea ezpaita poder, solo falta de poder, edo imperfeccion, edo flaqueza.

P. Juangoicoac criatuztuena mundu contaco88 eta berceco gauza guciac?

R. Bassona.

P. Juangoicoac criatuzuena guizona?

R. Bassona, bere semejanzala.

P. Juangoicoac formatuzuena guizona, ála criatuzuen?

R. Criatucizun arimara, eta formatucizun corpuza.

P. Nola formatuzuen guizona?

R. Juangoicoac artucizun lur porcione bat, lur porcionecartaz formatucizun corpuz bat, criatucizun arima racional bat ez deustaric89 , corpuz eta arima curac ssuntatuztizun alcarrequin eta resultatucinuen guizona.

P. Non dago Juangoicoa?

R. Lecu gucietan baya especialqui Ceruan eta S<antisi>mo S<acramen>tu aldarecoan.

P. Zomat maneratra dago Juangoicoa lecu gucietan?

R. Hirurez.

P. Zoin drade?

R. Esenciaz, presenciaz eta potenciaz.

P. Nola dago esenciaz?

R. Hematendabelaric gauzagucier hizatea.

P. Nola dago presenciaz?

R. Cerengatic gauzaguciac baitauzqui presente bere entendamentuaz.

P. Nola dago potenciaz?

R. Drozquela gauza guciac.

P. Norc instituyituztuen Sacramentuac?

R. Jesu-Cristoc.

P. Zoin da lena?

R. Bautismo Sandua. Zu Sacramentu bat ilenic, zoinnen medioez baigaude cristio heguinic.

P. Cer becatu perdonacendra Bautismo Sanduan?

R. Haur sortu berrier becatu originala, eta adulteroer originala eta personala.

P. Cer da becatu originala?

R. Gurequin sorcenden cura, eredatric gure lemicico Aita Adan eta Ama Evarenganic.

P. Nola administracenda Bautismo Sandua?

R. Hegoztendelaric hur natural porcione bat batiacenden caren baitan, eta erratendelaric: Nic batiacenyut, Aitaren hicenean, eta Semearnean, eta Espiritu Sandu Jaunarnean. Amen, Jesus.

P. Norc batiadoque?

R. Solo sacerdotec.

P. Eta necesidade orduan?

R. Zoin naiden guizon edo hemaztec.

P. Cer intencio beardu edoqui batiacenduenac?

R. Eliza Ama Sanduac manacenduenaren heguitea.

P. Cer disposicione requericenda batiatric hizan bearduenaren baitan?

R. Balimada aur sortu berri bat, eztizu disposicioneric requericen; valimada adulto, beardizu hizan vorondate recibiceco, eta dolore bere becatuez, eta beardizu hegon instruitric Doctrina Sanduan.

P. Zoin da vigarna?

R. Confirmacio Sandua.

P. Cer da Confirmacio Sandua?

R. Zu Sacramentu bat vicienic, zoin-nec90 hematen91 baitu gracia eta fortaleza fedearen confesaceco.

P. Norc administradoque Sacramentu cau?

R. Solo Obispo Ssaunac.

P. Cer disposicione beardu92 S<acramen>tu conen recibiceco?

R. Juangoicoaren gracian hegotea.

P. Cer efecto causacendu Confirmacio Sanduac?

R. Haumentatendizu graciara, eta ematendizu fortaleza fedearen confesaceco.

P. Zoin da hirurgarna?

R. Penitencia Sandua.

P. Noiz instituituzuen Jesu-Cristoc Sacramentu93 Penitenciazcoa?

R. Resucitatuz94 gueroz, hemanzabenean facultade becatuen absolviceco.

P. Cer da S<acramen>tu Penitenciazcoa?

R. Aita confesoreari becatuen confesacea.

P. Zomat gauza dra necesario confesio on baten heguiteco?

R. Vorz: Lena95 , concenciaren96 examinacea. Vigarna, dolorea. Hirurgarna, propositoa. Laurgarna, Aita confesoreari becatuen confesacea. Vorzgarna, penitenciaren cumplicea.

P. Cer gauza da concenciaren examinacea?

R. Becatuen pensacea, Aita confesoreari confesaceco.

P. Cer tembrataric heguin bearda examena97 ?

R. Azquen confesio hon heguinezgueroz.

P. Nondic bearda concenciara examinatu?

R. Juangoicoaren Legue Sanduco amar Mandamentu Sanduetaric, Elizaco vorz-etaric, obra misiricordiazcoetaric, eta bapanac bere estado eta obligacionetaric.

P. Cer tembra bearda gastatu examenaren heguiten?

R. Ezu regla fijoric eta tembra señalaturic.

P. Cer remedio da concenciaren zaloy eta hongui examinaceco?

R. Confesacea naro, eta gaboro98 , concenciara examina hongui.

P. Cer da Dolorea?

R. Arcea dolore eta pena sobrenatural bat gure Jaunaren ofendituaz.

P. Zomat guisatra da dolore cori?

R. Vidatra: Contricioa eta Atricioa.

P. Cer da Dolore Contriciozcoa?

R. Arcea dolore eta pena sentimentu sobrenatural bat gure Jaunaren ofendituaz, ceren baita cain onic eta onestecoric.

P. Cer da Dolore Atriziozcoa?

R. Harcea dolore eta pena sobrenatural bat gure Jaunaren ofendituaz, ceren guauren becatua dela medioz priba baigozque Cerutic eta hegoz ifernuco penetra.

P. Vi dolore coitaric zoinda hobenena?

R. Contricioa, ceren berac salba baitoque, eta atricioac ez, solo confesioarequin batio.

P. V.g. Guizon bati ematendizu vide batean accidente bateque eta eztizu confesoreric, cer heguin beardu lancecartan?

R. Heguin acto de99 contriciozco bat, gure Jaunari escacendacolaric perdon bere becatuez, intenciorequin, confesoreric hizatenbalimadu, bereala confesaceco.

P. Heguiten balimadu acto de atriciozco bat, eta hilcen, salbatzen daya?

R. Hechauna.

P. Penitenteac noiz beardu contricioa formatu hongui confesaceco?

R. Asquicinuque absolucionea hegoci beño len confesoreac. Baya zu dudoso, ceren cain tembra llaburrez ezpaitaique hongui forma. Correngatic zu nezesario contricioaren formacea confesacen eseri beño len.

P. Noiz da combeniente contricioaren heguitea?

R. Guizona becatu mortalean erorcenden gucian, cerengatic baita gauza hichusia Juangoicoaren desgracian hegotea.

P. Zoin da hirurgarna?

R. Propositoa.

P. Cer da Propositoa?

R. Zu gure vorondatearen determinacio bat ez berricic becaturic heguiteco.

P. Cer condicio beartu propositoac honic izateco?

R. Hirur: izandaila firme, izandaila eficaz eta izandaila universal.

P. Cer naidu erran firme?

R. Hegon beardugula preparatric zoin-nai den100 martirioren padecizra, ezic 101 gure Jauna ofenditu.

P. Cer naidu erran eficaz?

R. Hagoaz erratenduena beardula102 obraz heguin.

P. Cer naidu erran universal?

R. Bearduela propositoac izan becatu guciendaco eta bere vicigucico.

P. (V.g.) Batec dizu proposito juramentoen evitaceco, eta gauza ebasiendaco ez, heguinendua confesio hona?

R. Hechauna, heguinendizu sacrilega, ceren ezpaitu evitacen becatu guciac.

P. Zoin da laurgarna?

R. Becatuen confesacea.

P. Nola bearzu becatuac confesatu?

R. Conciencian erdetendrena bezala: ciertoac cierto bezala, dudosoac dudoso bezala, guendu eta añaditu bague ez alquez eta ez beldurrez.

P. Cer condicio beartu confesio on batec?

R. Hirur: izandaila humil, izandaila pura eta izandaila entera.

P. Cer humildade requericenda penitentean?

R. Yzandaila humildadea exteriorqui corpucean eta interiorqui viocean, manifestacenduelaric bere culpec confusio ocasionacendacoyena.

P. Nola izanenda pura?

R. Eztelaric erraten iz precisoac solo.

P. Nola izanenda entera?

R. Manifestacendablaric confesoreari bere becatuac, ez103 guendu eta añaditu bague.

P. Cer becatu beardra confesatu?

R. Mortal guciac.

P. Zoin da vorzgarna?

R. Penitenciaren cumplicia.

P. Noiz beardu penitenciara cumplitu?

R. Aita confesoreac señalacenduen tembraren barnean, ezpadu señalacen, lenbeñolen Juangoicoaren gracian.

P. Heguitendua becatu cumplicen eztuenac?

R. Bassona: grabe bada, mortal, eta leve bada, benial.

P. Zoin da laurgarren Sacramentua?

R. Comecadra Sandua.

P. Cerendaco dago instituitric?

R. Dignoqui errecibicendugularic Jesu-Cristoren corpuz S<antisi>mo cura, izandadien gure arimen mantenamentua, aumentazan graciara, graciara baita arimaren vicia.

P. Jesu-Cristoren corpuza recivicendaya ála bere figurara?

R. Jesu-Cristoren corpuz S<antisi>mo, cain real eta verdaderoqui nola baitago Ceruan eta S<antisi>mo Sacramentu aldarecoan.

P. Zomat gauza dra necesario104 comecazra fateco?

R. Hirur: Lena, varuric fatea; vigarna, Juangoicoaren gracian; eta hirurgarna, ssaquin nor bearden recivitu.

P. Varuric nola?

R. Gavazco amavietariq landa eztela ssan eta édanbear áliqueta comecatu artion.

P. Juangoicoaren gracian nola?

R. Becatu eta mancha gucietaric ssautric bearduela fan comecazra.

P. Becaturic bague eserceco cer heguinbearzu?

R. Confesio on bat heguin.

P. Eztaya lomismo contricio berdaderozco bat?

R. Echauna.

P. Cerengatic?

R. Eliza Ama Sanduac manacenbaitu, comecatu bearduenac, lenic confesadadiela.

P. Hostia consagratuan Jesu-Cristoren corpuza vizric âla ilic dago?

R. Vizric, Ceruetan bezala.

P. Can dagoa odola?

R. Bassona, cerengatic ezpaita corpuz viciric, odolic eta arimaric bague.

P. Jesu-Cristoren corpuza noiz esercenda hostian?

R. Sacerdoteac erratentuenean hiz consagraciozcoac.

P. Sacerdoteac hiz105 consagraciozcoac erran beño len Cristo dagoa hostian?

R. Juangoico bezala bassona.

P. Guizon bezala?

R. Hechauna.

P. Cer dago hostian?

R. Hoguiaren substanciara eta bere accidenteac.

P. Consagratuz gueroz gueldicendaya hoguiaren substanciara?

R. Hechauna.

P. Cer heguitenda?

R. Comberticenzu Jesu-Cristoren Corpuz Santisimo cartan.

P. Gueldicen draya hoguiaren accidenteac?

R. Bassona.

P. Cer accidente106 dra?

R. Hoguiaren hurrina, colorea eta zaporea. etc. etc.

P. Hostia Consagratua107 particendenean, particendaya Jesu-Cristoren corpuza?

R. Hechauna.

P. Bada, cer particenda?

R. Accidenteac.

P. Hostia consagratua particen balimada aniz zatitan, zointan hegonenda Jesu-Cristo?

R. Gucietan, gucietan higual.

P. Nor dago Caliz Consagratuan?

R. Jesu-Cristoren odol eta Corpuz S<antisi>mo curac.

P. Cer postura, edo nola hegonbeardu comecacendenac108 ?

R. Hegonbeardizu humildade andi batequin, beguiac ersric109 , agoa110 edecric, mia elquibague ezpañetaric campo.

P. Zoin da vorzgarna111 ?

R. Oliadra Sandua.

P. Nor da capaz Sacram<en>tu conen reciviceco?

R. Cristio batiatu guciac, usu eta arracioala elduz gueroz, erdetenbalimadra ilceco peligro-etan.

P. Necesario daya hegotea espiracen administraceco Sacram<en>tu conerr?

R. Echauna, hobe izanentzu recibicea advertentencia edo juicio sanoan dagonean.

P. Cer disposicione beardu recibitu bearduenac?

R. Juangoicoaren gracian hegotea, ceren baita S<acramen>tu viciena.

P. Nola beardu disponitu?

R. Contricioarequin eta confesioarequin.

P. Zoin da seigarna?

R. Orden Sacerdotala.

P. Cer potestadade recivicendu sacerdoteac?

R. Consagracea Jesu-Cristoren corpuza, eta becatuen absolvicia.

P. Sacerdote guciec consagradoquea?

R. Bassona, guciec.

P. Guciec absolvidoquea?

R. Hilzraco orduan bassona, eta candic landa, solo Aita Sanduaren edo aren ordinario hetaric facultade dienec.

P. Nor dra capaz S<acramen>tu conen reciviceco?

R. Baron guciac, librohe<...> 112.

P. Cer eracustenda Doctrina Sanduco lemcico113 partean?

R. Sacquin114 cer veardugun ginessi.

P. Cer virtuterequin ginestendugu?

R. Fedearequin.

P. Cer da fedea?

R. Gauza hicusi eztugunaren ginestea.

P. Zomat maneratan da fedea?

R. Vidatan.

P. Zoin drade?

R. Fede divinoa eta fede humanoa.

P. Cer gauza da fede divinoa?

R. Jangoicoac erraten duenaren ginestea.

P. Cer da fede humanoa?

R. Guizonec erratendienaren ginestea.

P. Vi fedecoitaric zoin da ciertoena?

R. Fede divinoa.

P. Cerengatic?

R. Cerengatic Jangoicoac erratenduena115 ezpaitaique falta, eta guizonac erratenduena bay.

P. Cerengatic eztaiq<u>e falta Jangoicoac erratenduena, eta guizonac erraten duena bay?

R. Cerengatic guizona engañabaitaique, eta Jangoicoa ez.

P. Cerengatic eztayteq<u>e engaña Jangoicoa?

R. Cerengatic baita infinitoqui sabio.

P. Cerengatic eztoque Jangoicoac engaña?

R. Cerengatic baita infinitoqui on.

P. Badua Jangoicoac corpuzic?

R. Echauna.

P. Badua beguiric?

R. Echauna.

P. Eta certaz hicustentu mundu contaco eta berceco gauza guziac?

R. Bere entendamentuaz.

P. Badua escuric?

R. Echauna.

P. Certaz eguinztuen mundu contaco eta berceco gauzac?

R. Bere poder andicartaz.

P. Badua arimaric?

R. Echauna.

P. Cerengatic?

R. Cerengatic arimara baita criatric, eta Jangoicoa Criazale.

P. Nor da Jangoicoa?

R. Zu gauza bat cain excelenteric, admirableric, guc erran eta pensadroqueguna beño andiago; Jaun bat infinitoqui on, poderoso, sabio, justo, pricipio eta fin gauza guciena.

P. Zomat naturaleza tu Jangoicoac?

R. Bat, divina.

P. Zomat entendamentu?

R. Bat, divino.

P. Zomat borondate?

R. Bat, divina.

P. Zomat memoria tu Jangoicoac?

R. Batrez, S<saun>a.

P. Cerengatic?

R. Cerengatic gauza guziac baitauzca presente bere entendamentuaz.

P. Zomat persona tu Jangoicoac?

R. Hirur.

P. Zoin drade?

R. Aita, Semea eta Espiritu-Sandu Jauna, hirur persona distintoric eta Jangoico bat bera berdaderoric.

P. Aita Jangoicodaya?

R. Bai116 .

P. Semea?

R. Bai.

P. Espiritu-Sandu Jauna?

R. Bai.

P. Draya hirur Jangoico?

R. Echauna, hirur persona distintoric eta Jangoico bat bera berdaderoric.

P. Norenganic procedicendu Aitac?

R. Hiyorenganic, cerengatic vaita gauzaguzien principioa117 .

P. Norenganic procedicendu Semeac?

R. Aitarenganic.

P. Norenganic procedicendu Espiritu Sandu Jaunac?

R. Aitaren eta Semearen vorondateric.

P. Cer atribuicenzayo118 Aitari?

R. Podera.

P. Cer atribuicenzayo Semeari?

R. Sabiduriara.

P. Cer atribuycenzayo Espiritu Sandu Jaunari?

R. Amorioa.

P. Zomat naturaleza tu Jesu-Cristoc?

R. Vida, divino eta humano; Jangoico bezala divino eta guizon bezala humano.

P. Zomat entendamentu?

R. Vida, divino eta humano; Jangoico bezala divino eta guizon bezala humano.

P. Zomat vorondate?

R. Bida, divino eta humano; Jangoico bezala divino eta guizon bezala humano.

P. Zomat persona tu Jesu-Cristoc?

R. Bat, divino.

P. Zomat memoria?

R. Bat, humano.

P. Badua Jangoyco bezala memoriaric?

R. Echauna.

P. Cerengatic?

R. Cerengatic Jangoyco bezala ezpaitu bear memoriaric, ceren baitauzca gauza guciac presente bere entendamentuaz.

P. Jangoycoac zomat naturaleza tu?

R. Bat, Shauna.

P. Trinitate Sanduac zomat naturaleza tu?

R. Bat, Shauna.

P. Aitaren naturalezara daya Semearna?

R. Bashona.

P. Semearen naturalezara daya Espiritu Sandu-Jaunarna?

R. Bashona.

P. Espiritu-Sandu Jaunarna daya Aitarna eta Semearna?

R. Bashona. Aytaren naturaleza, entendamentu eta vorondatea zu bat, igualqui Semearna eta Espiritu-Sandu Jaunarna.

P. Ya nola emaendadazun aizra exemplo vatez, nola dren hirur personac119 distintoric eta Jangoyco bat bera verdaderoric.

R. Cala nola sagar batean diczu hirur gauza: colorea, hurrina eta zaporea, gure arimac diczu hirur potencia: memoria, entendamentua eta vorondatea, eta arimara bat, eta irur potenciac distinto, cala Trinitateco hirur personac diczu distinto eta Jangoico bat bera berdaderoric.

P. Eczua aitu erraten adoracentiela ydoloac eta Mahomac Jangoicotaco?

R. Bashona, baya curac tizu guizonac fabricatric, judioec adoracen baititie jangoicotaco.

P. Cerengatic ezta solo Jangoico bat verdaderoric?

R. Cerengatic ezpailaizque hizan guciac120 perfecto.

P. Cerengatic ezlaizque hizan perfecto?

R. Ezpailaizque121 hizan guciac justo.

P. Cerengatic ezlaizque hizan guciac justo?

R. Cerengatic batec hizanloquen graciara ezpailoque berceac hizan.

P. Cerengatic erratenzu Aita gurea eta ez ene Aita?

R. Cerengatic baita criatura gucien Aita.

P. Norenganic procedicendu Aitac?

R. Hiorenganic, ceren baita gauzagucien principio.

P. Norenganic procedizendu Semeac?

R. Aitaren entendamentutic.

P. Aytarenganic procedicen badu Semeac122 , Aita zu lenago ezic Semea?

R. Echauna, Trinitateco hirur personac zu higual gauza gucietan.

P. Ya nola emaendadazun aizia egemplo batez.

R. Cala nola persona bat astenzu123 suaren echequicen, can erdetenzu hirur gauza beingoaz, sua, arguia eta beroa; sua ezu lenago arguia beño, eta ez arguia beroa beño, hirurac diczu tembra batez, cala Trinitateco hirur personac diczu higual gauza gucietan. V.g. Cala nola higuzquia sarcen eta helquicen bayta vidriera batetaric, antes bien huztendizu vidriera garbiago eta hederrago, cala Trinitateco vigaren124 personara sartu eta elquicinuen Ama- Verginaren entraña purisimoetaric galdu gabe virginidade.

P. Zoyn da hirurgarna?

R. Xineszagula Cristo gure Redentorea hilcela Curuce Sanduan gure eta mundu guciaren redimice eta salbaceagatic.

P. Cer xinestenzu articulo cortan?

R. Xineszagula Trinitateco vigarren personara guizon heguinez gueroz hilcela Curuce Sanduan gure eta mundu guciaren redimice eta salvazehagatic.

P. Zoin da laurgarna?

R. Xineszagula saunsicela limboetra can zauden arima gucien elquizra.

P. Cer ginestenzu articulo cortan?

R. Xineszagula Jesu-Cristoren arimara saunsicela limbohetra, can zauden arima gucien elquizra.

P. Zoin da borzgarna?

R. Xineszagula resucitatucela hil gucien artetic.

P. Cer ginestenzu articulo cortan?

R. Xineszagula Jesu-Cristo hil eta hirurgaren hegunean resucitatu cela hil gucien artetic, bere virtute propioz.

P. Zoin da seigarna?

R. Xineszagula higancela Ceruetra, can dagola eseriric Aita heternoaren escuyeco aldean.

P. Cer ginestenzu articulo cortan?

R. Xineszagula Jesu-Cristo125 resucitatu eta verrogueigarren egunean higancela Ceruetra, eta can dagola eseriric bere Ayta eternoaren escuyecoaldean126.

P. Zoin da zazpigarna?

R. Xineszagula Juicioco egunean shinendala127 hilen eta vicien juzgazra.

P. Cer xinestenzu articulo cortan?

R. Xineszagula Jesu-Cristo shinendela Juicioco egunean guizon bezala Josafateco Valleala hilen eta vicien juzgazra.

P. Hezgraya egonen orducoz gucioc hilic?

R. Bashona.

P. Cerengatic erratenzu shinendela hilen eta vicien juzgazra?

R. Cerengatic hilac hizaen baytra becatu mortalean hilcren128 curac, eta viciac Jangoycoaren gracia sanduan hilcendren curac. Amen.

Ginestenzut Jangoico129 Aita guciz Poderosoaren, Ceruaren, lurraren Creazalearen baitan, Jesu-Cristo aren Seme bacochan130 , zoin hizan baicen concebitric Espiritu Sandu-Jaunaren obraz; sortu cinuen Amaverginaganic, padecitucizun131 Poncio Pilato juezaren pean, hizancinuen crucificatric, hilic eta orzric, saunshicinuen limboetra, hil eta hirurgarren egunean132 resucitatucinuen hilgucien artetic, higancinuen Ceruetra eta diozu eseriric bere Aita eternoaren133 escuyeco aldean, candic sinenzu134 hilen eta vicien juzgazra; gueyago, ginestacenzut Espiritu-Sandu Jaunaren baitan, Eliza Ama135 Sandu Catolicoan, Sanduen comunioan, becatuen parcazioan, araguiaren resureccioan, vicize seculacoan. Amen, Jesus.
Jangoycoa136 salvacizala137, Reyna, misericordiaren Ama, vicize, dulzura eta gure esperanzara, Jangoicoa138 salvacizala; zure deiez gaude Evaren hume desterratuac, zuri gaude suspiroz, hayeiez139 , neyarrez, valle nearrezcocontan; ea bada, gure abogada, hizuldizazu guregana zure begui misericordiosocoyec, destierro contraz gueroz eracusi dazaicuzu Jesus, zure sabeleco frutu benedicatua140. O Clementisima! O Piadosa! O Dulce Virgina M<ari>a, Jangoicoaren Ama141 , zuc otoi heguinzazu142 hizanguiten digno Jesucristoren promesa sanduen143 alcanzaceco. Amen, Jesus.

Jangoicoaren Legue <sic>Sanduzco</sic> Mandamentuac dizu144 amar.

Len hirurac pertenecicenziazcozu Jangoicoaren honra eta amorioaria145 ; berce zazpiac progimo lagunaren provechuari.
Amar mandamentu quec150 encerracenzu vidatra: lena, gure Ceruetaco151 Jauna ora eta onesszagula gauza guciac beño gueyago; vigarna, progimo laguna oneszagula guauren burua bezala. Amen, Jesus.

Articulo fedezcoac diczu amalaur.

Len zazpiac, divinidade sanduarnac; verce zazpiac, Jesu-Cristoren humanidade sanduarnac. Divinidade sanduarnac dizu quec:
Verce zazpiac154 Jesu-Cristoren humanidade sanduari pertenecicenzaizconac dizu qüec:

Elizaco mandamentuac diczu vorz.

Obra misericordiazcoac diczu amalaur.

Len zazpiac espiritualac, eta verce zazpiac corporalac. Espiritualac diczu qüec:
Verce zazpiac, corporalac, diczu qüec.

Elizaco Sacramentuac diczu zazpi.

Mortalac.

Becatu capitalac diczu zazpi.

Zazpi vicio cuen contra diczu zazpi virtute.

Soberviaren contra humildadea.
Avariciaren contra largueza.
Lujuriaren contra castidadea.
Yraren contra paciencia.
Gularen contra austinencia.
Envidiaren contra caritatea.
Perezaren contra diligencia. Amen160 .

Arimaren exsayac diczu hirur.

Lena, Mundua. Vigarna, Demonioa. Hirurgarna, Araguia.
P. Nola vencizendra Munduaren tentacioac?

R. Despreciacentugularic munducontaco ponpa eta vanidade guciac.

P. Nola vencicendra Demonioarnac?

R. Oracioz eta humildadez.

P. Nola vencicendra Araguiarnac?

R. Varurez eta mortificacioz.

P. Hirur exsay quetaric zoin da andiena?

R. Araguia.

P. Cerengatic?

R. Cerengatic araguiz baigaude beztitric, ezpaitoquegu guaurenganic aparta eta Mundua, Demonioa, bay. Am<e>n, J<esu>s.

Virtute theologalac diczu hirur.

Virtute cardinalac diczu laur.

Sentido corporalac diczu vorz.

Arimaren potenciac diczu hirur.

Memoria, entendamentu eta vorondatea161.